Unia w Horodle 1413

14 VIII 1385 w Krewie przedstawiciele Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego zawarli przedślubne porozumienie, które przeszło do historii jako akt unii krewskiej. W zamian za rękę królowej Jadwigi Andegaweńskiej i polską koronę wielki książę Jagiełło zobowiązał się do przyjęcia chrztu w obrządku łacińskim, uwolnienia polskich jeńców i odzyskania wszystkich strat terytorialnych Polski. Użyty w tym dokumencie łaciński termin applicare (pol. przyłączyć, wcielić) na określenie związku prawno-ustrojowego między Koroną a Wielkim Księstwem wywołał liczne kontrowersje wśród historyków. Uwzględniając późniejsze wydarzenia, trzeba stwierdzić, że „wcielenia” Litwy nie udało się zrealizować, a unia miała wyłącznie charakter personalny – Królestwo Polskie i Wielkie Księstwo Litewskie łączyła jedynie osoba panującego w obu państwach monarchy Władysława II Jagiełły.

(Tekst: Piotr Kondraciuk z katalogu wystawy: Od Horodła do Horodła (1413–2013) Unia horodelska – dzieje i pamięć,  Wystawa Muzeum Zamojskiego w Zamościu i Muzeum Historii Polski, 2013, str.151.)

Rękopis aktu unii w Horodle wystawiony przez króla Polski Władysława Jagiełłę i wielkiego księcia litewskiego Witolda.
Horodło, 2 X 1413.
Pergamin, rękopis, j. łaciński, 2 pieczęcie woskowe przywieszone na jedwabnych czerwonych sznurach.
650 x 370 mm, zakładka 115 mm.
Sygn. perg. 300.
Fundacja Książąt Czartoryskich – Biblioteka Książąt Czartoryskich w Krakowie.